GD&TĐ - Các cơ sở giáo dục đại
học đã có bước chuyển tích cực về đổi mới sáng tạo, đáp ứng yêu cầu phát triển
mới của đất nước.
Phòng Kỹ thuật Đo lường Chính xác tại Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật, Đại học Đà Nẵng
Với chủ trương sớm đưa các nghị
quyết, chính sách vào cuộc sống theo chỉ đạo của Đảng bộ Bộ GD&ĐT, bên cạnh
nhiệm vụ đào tạo và nghiên cứu, các cơ sở giáo dục đại học đã có bước chuyển
tích cực về đổi mới sáng tạo, đáp ứng yêu cầu phát triển mới của đất nước.
Nghiên cứu hướng đến chuyển giao
Đầu tháng 8/2025, đại diện Trường
Đại học Sư phạm, Đại học Đà Nẵng (UED) thuyết minh thành công đề tài khoa học
theo đơn đặt hàng của Công ty Cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR) với tên gọi
“Nghiên cứu xây dựng công nghệ nuôi trồng và chế biến nguyên liệu vi tảo để sản
xuất nhiên liệu sinh học với hiệu suất cao, tận dụng tối đa nguồn nước thải,
khí thải từ Nhà máy Lọc dầu Dung Quất”.
Đề tài do PGS.TS Trịnh Đăng Mậu -
Trưởng khoa Sinh - Nông nghiệp - Môi trường, làm chủ nhiệm, với tổng kinh phí
thực hiện gần 7 tỷ đồng. Nội dung nghiên cứu tập trung vào phát triển và vận
hành hệ thống pilot công nghệ cao có khả năng nuôi trồng vi tảo quy mô 2.000kg
tảo khô/năm, tích hợp sử dụng CO₂ và nước thải từ Nhà máy Lọc dầu Dung Quất để
sản xuất dầu sinh học thô - nguyên liệu đầu vào cho biodiesel và nhiên liệu
hàng không bền vững (SAF).
Việc hợp tác giữa UED và BSR
trong triển khai nhiệm vụ nghiên cứu đặt hàng không chỉ góp phần cụ thể hóa các
chính sách quốc gia về tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn, mà còn khẳng định
năng lực nghiên cứu và chuyển giao công nghệ của nhà trường. Đây là bước tiến
quan trọng trong gắn kết đào tạo - nghiên cứu với thực tiễn sản xuất, góp phần
thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững trong lĩnh vực năng lượng sinh
học tại Việt Nam.
Việc gắn nghiên cứu khoa học vào
thực hiện các yêu cầu, mục tiêu đề ra trong Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày
22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới
sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đã và đang tạo tiền đề vững chắc cho Đà Nẵng.
Các cơ sở giáo dục đại học từng bước khẳng định vai trò tiên phong khi chủ động
tiếp cận nguồn quỹ, thúc đẩy ứng dụng nghiên cứu trong cộng đồng, giáo dục và
phát triển kinh tế vùng.
Doanh thu chuyển giao nghiên cứu
khoa học của Đại học Đà Nẵng bình quân hàng năm đạt khoảng 50 tỷ đồng. Từ tiềm
lực đội ngũ và cơ sở vật chất được đầu tư đồng bộ, hiện đại, hoạt động khoa học
công nghệ của Đại học Đà Nẵng được chú trọng triển khai, gắn với chuyển giao, ứng
dụng và đổi mới sáng tạo, phục vụ cộng đồng; thực hiện nhiều đề tài cấp Nhà nước,
cấp bộ, tỉnh, thành phố và tương đương. Số công trình khoa học được công bố
trên các tạp chí quốc tế uy tín (WoS, Scopus) tăng nhanh, đều qua từng năm.
Đại học Duy Tân có 6 công trình
nghiên cứu của giảng viên được ứng dụng vào thực tiễn, cụ thể là: Hệ thống quản
lý đào tạo; Hệ thống mô phỏng cơ thể người 3D; Hệ thống hỗ trợ huấn luyện hồi sức
tim phổi; Nghiên cứu niên đại của các kiến trúc cổ tại Khu di tích Quốc gia đặc
biệt Óc Eo - Ba Thê; Điều tra đa dạng sinh học, xây dựng cơ sở dữ liệu về nguồn
gen và đề xuất giải pháp bảo tồn, phát triển tài nguyên cây dược liệu trên địa
bàn Vườn Quốc gia Kon Ka Kinh và công trình Hệ sinh thái Y khoa Online.
Từ năm 2021 - 2024, Đại học Duy
Tân đã thực hiện 45 đề tài cấp Nhà nước, 5 đề tài cấp tỉnh, 2 đề tài hợp tác quốc
tế, 11 đề tài tài trợ khác, 155 đề tài của cán bộ giáo viên, 558 đề tài của
sinh viên.
Phòng nghiên cứu đào tạo và thực hành chuyển đổi số tại Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật, Đại học Đà Nẵng.
Khơi thông nguồn lực ngoài ngân
sách
Đổi mới sáng tạo là một trong ba
đột phá chiến lược nhưng đây gần như là nhiệm vụ khó khăn nhất của các trường đại
học. Hiện, các trường gặp khó khăn từ cơ chế chính sách chưa đồng bộ cho đến hạn
chế về nguồn lực đầu tư, đội ngũ.
PGS.TS Nguyễn Ngọc Vũ - Giám đốc
Đại học Đà Nẵng cho rằng, một trong những giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn đó là
khơi thông các nguồn lực ngoài ngân sách Nhà nước cho giáo dục đại học. Nhà nước
với vai trò “bà đỡ” khuyến khích, tạo điều kiện đẩy mạnh hợp tác giữa nhà trường
và doanh nghiệp để doanh nghiệp tham gia vào quá trình đào tạo, hỗ trợ nguồn lực
tài chính, cơ sở vật chất góp phần nâng cao chất lượng đào tạo là hết sức quan
trọng.
Đại học Đà Nẵng đã chú trọng tăng
cường đầu tư cơ sở vật chất, các phòng thí nghiệm, thực hành bằng nhiều nguồn
như từ ngân sách (Trường Đại học Bách khoa vừa khánh thành Phòng Thí nghiệm trọng
điểm quốc gia “Cơ điện tử và Ứng dụng” 40 tỷ đồng, triển khai Khu thí nghiệm
Chip bán dẫn hơn 80 tỷ đồng…); tăng cường hợp tác với doanh nghiệp để tranh thủ
thêm nguồn hỗ trợ cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ đào tạo và nghiên cứu
khoa học.
Nghị quyết số 57-NQ/TW đã mở ra
nhiều cơ hội thuận lợi cho Trường Đại học Bách khoa, Đại học Đà Nẵng. “Hiện,
nhà trường tham gia các dự án của Bộ GD&ĐT để đầu tư thêm phòng thí nghiệm
hiện đại, trung tâm nghiên cứu chuyên sâu nhằm phục vụ cho việc nghiên cứu và
phát triển công nghệ mới.
Cùng đó là các chương trình đào tạo
tiên tiến, hợp tác quốc tế và các chế độ ưu đãi để thu hút, bồi dưỡng đội ngũ
giảng viên, sinh viên tài năng đã góp phần nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học
của nhà trường”, PGS.TS Nguyễn Hữu Hiếu - Hiệu trưởng Trường Đại học Bách khoa,
Đại học Đà Nẵng thông tin.
Tương tự, Trường Đại học Sư phạm
Kỹ thuật - Đại học Đà Nẵng vừa tiếp nhận Phòng Kỹ thuật Đo lường Chính xác do
Công ty TNHH Accretech Việt Nam tài trợ với số vốn đầu tư gần 4 tỷ đồng. Từ nguồn
tài trợ của doanh nghiệp, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật, Đại học Đà Nẵng đã
tiếp nhận nhiều thiết bị, linh kiện hiện đại phục vụ cho công tác giảng dạy và
nghiên cứu khoa học.
PGS.TS Nguyễn Lê Hùng - Hiệu trưởng
Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật - Đại học Đà Nẵng, cho biết: “Đây là cơ hội để
sinh viên được tiếp cận, thực hành và vận dụng kiến thức lý thuyết trên các thiết
bị công nghệ hiện đại, từ đó nâng cao kỹ năng nghề nghiệp, đáp ứng nhu cầu ngày
càng cao của thị trường lao động”.
Các sản phẩm của học sinh trung học phổ thông tham gia hoạt động trải nghiệm STEM
trong khuôn khổ dự án STEM-CENTRAL do Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật, Đại học Đà Nẵng tổ chức
Bán năng lực nghiên cứu thay vì sản
phẩm nghiên cứu
Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm
Kỹ thuật, Đại học Đà Nẵng cho rằng, trong bối cảnh mới, các trường đại học cần
xác định lại trọng tâm trong quan hệ hợp tác với doanh nghiệp: “Trong các thập
niên trước đây, chúng ta thường nghe nhiều về cụm từ ‘các trường đại học thực
hiện chuyển giao công nghệ cho các doanh nghiệp’.
Thế nhưng, giai đoạn này, nhiều
doanh nghiệp công nghệ trong nước đã có đội ngũ nhà khoa học, chuyên gia giỏi về
lý thuyết và thực tiễn đang làm việc với các hệ thống, hạ tầng trang thiết bị
khoa học công nghệ đạt trình độ tiên tiến thế giới. Trong bối cảnh mới về kỹ
thuật công nghệ trong và ngoài nước như trên, mỗi trường đại học cần xác định lại
trọng tâm trong hoạt động hợp tác với doanh nghiệp”.
Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật,
Đại học Đà Nẵng sẽ xây dựng không gian hợp tác nhà trường - doanh nghiệp theo
hướng khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư đặt văn phòng, showroom, trung tâm
nghiên cứu ngay tại khuôn viên cơ sở 1 của trường - vị trí chiến lược nằm ngay
trung tâm thành phố, gần sân bay và cảng Liên Chiểu. Đây không chỉ là sự giao
thoa giữa lý thuyết và thực tiễn, mà còn tạo nên hệ sinh thái sáng tạo, thuận lợi
cho việc chuyển giao công nghệ và phát triển nguồn nhân lực.
Từ năm 2022 đến nay, Trường Đại học
Kinh tế, Đại học Đà Nẵng chủ động xây dựng báo cáo thường niên về tình hình
kinh tế Đà Nẵng và đề xuất các hàm ý chính sách cụ thể theo định hướng, chiến
lược phát triển kinh tế - xã hội của thành phố. Báo cáo thường niên có thể coi
là sản phẩm với địa chỉ ứng dụng do nhà trường chủ động và quyết tâm xây dựng
nhằm đáp ứng các yêu cầu về xây dựng chính sách, phát triển kinh tế của thành
phố.
Nghiên cứu khoa học là một trong
hai trụ cột trong chiến lược phát triển dài hạn của Trường Đại học Kinh tế, Đại
học Đà Nẵng, được triển khai theo hai hướng: Đề tài nghiên cứu hàn lâm, cơ bản
và đề tài nghiên cứu theo định hướng ứng dụng, chuyển giao công nghệ.
Chuyển hướng từ bán sản phẩm
nghiên cứu sang “bán” năng lực nghiên cứu để đáp ứng nhu cầu thực tế từ địa
phương, doanh nghiệp, các giảng viên nghiên cứu khoa học đã thay đổi tư duy để
đặt nền tảng cho mô hình đại học đổi mới sáng tạo.
Xem chi tiết tại Báo Giáo dục và Thời đại